7 të vdekur nga tërmeti në Shqipëri

Një tërmet i fuqishëm shkundi Shqipërinë ku pas lëkundjeve të njëpasnjëshme, ai i orës 03:55 të mëngjesit të së martës, me magnitudë 6.4 ballë, rrëzoi pallate e shënoi dëme të shumta, duke lënë fatkeqësisht 7 viktima. Në Thumanë, aty ku paraqitet edhe situata më dramatike, një grua e moshuar humbi jetën pasi u zu nën rrënoja. Një skenë rrëqethëse ku nuk mund t’i mbash dot lotët. Në prehërin e saj, të afërmit dhe forcat zjarrfikëse nxorrën gjallë nipin e vogël.

Në Thumanë janë shembur totalisht tre pallate, dhe nën rrënoja ka disa persona për të cilit forcat zjarrfikëse po punojnë për t’i nxjerrë gjallë, me shpresën e madhe. Edhe në Durrës ku dëmët janë të shumta, tre të pajetë u nxorrën nga rrënojat e pallateve të shembur, ndërsa një u gjet tek Vila Palma në Durrës. Në Kurbin një tjetër person humbi jetën, pasi i kapur nga paniku në tentativë për t’i shpëtuar lëkundjeve të fuqishme që u ndjenë, është hedhur nga ballkoni. Ai humbi jetën si pasojë e lartësisë nga kati i tretë. Po në Kurbin, një tjetër person, ndërroi jetë pasi duke drejtuar automjetin humbi kontrollin duke u përplasur për vdekje.

Në Tiranë si në gjithë qytetet e tjera, mijëra njerëz dolën nëpër rrugë të terrorizuar nga lëkundjet dhe duke pritur me ankth lëkundje të tjera. Nisur edhe nga fakti që prej orës 02:47 minuta e deri në vazhdim, janë shënuar lëkundje të herëpashershme.

Rinasi, ky gur i rëndë në qafën e ekonomisë shqiptare

Petrit Kuçana

Shumica e të rinjve shqiptarë, që kanë lindur në emigracion, thuajse nuk e njohin fare Fatos Nanon. Mbase do ishte e pamundur, për pjesën më të madhe të tyre, ta dallojnë në ndonjë foto, apo që të mund të kenë regjistruar diçka në memorien e tyre për ish-kryeministrin shqiptar. E vetmja gjë që mund t’i lidhë ata me atë, mund të jetë Rinasi, porta hyrëse për në mëmëdheun e prindërve të tyre. Shumë – shumë ndonjë kujtesë si reflektimin i mallkimeve për çmimet e Rinasit.

Ndoshta është vendimi për dhënien me koncesion të Aeroportit të Rinasit në vitin 2004, ai që mbahet mend në gjithë karrierën e tij politike,  për shumë e shumë të rinj, dhe jo vetëm, emigrantë shqiptarë. Një trashëgimi e shpifur, e mallkuar, mbase e pashpjegueshme për të rinjtë shqiptaro-europianë, që nuk arrijnë as të kuptojnë se pse Rinasi vazhdon të mbetet aeroporti më i shtrenjtë në rajon dhe më gjerë dhe se ndoshta nuk mund të shkojnë deri tek pyetja deri kur?!

As ata e as prindërit e tyre, nuk vazhdojnë më tej sesa  ato frazat shfryrëse, mallkuese, për aeroportin që po i rrjep shqiptarët, e shumë pak prej tyre e dinë që kjo gjendje do të vazhdojnë deri në 2026. Duket si shumë kumbuese kjo frazë, tejet e prekshme në jetët e miliona shqiptarëve që vazhdojnë të përdorin Rinasin, e mbase pak e dinë se qeveria e Edi Ramës e ka rinegociuar në 2016, duke e shtyrë edhe me dhjetë  vite të tjera këtë marrëveshje dhe se kemi “përfituar” të drejtën për të hapur aeroporte të tjera, ndërsa koncesionari ka përfituar “vjeljen” e Rinasit deri në 2026.

Kaq e gulçueshme mbetet “çudia” e Rinasit, saqë shikohet si mision i pamundur “shpjegimi” për shqiptaro-evropianët që nuk arrijnë të kuptojnë se “pse Rinasi është kaq i shtrenjtë”, duke vazhduar me pyetjet krejtësisht logjike se “përse linjat e lira nuk “guxojnë” të shkelin në Rinas, si në aeroportet fqinjë?”.

Përse Mali i Zi e Maqedonia mbeten “parajsë” për shumë e shumë mërgimtarë shqiptarë, që dëshirojnë të vijnë në Shqipëri, duke ardhur nga andej, si një kthesë e domosdoshme për shkak të çmimeve?”.

Sa i pamundur do të bëhej shpjegimi, qoftë edhe për emigrantët shqiptarë, aq më pak për turistët, sidomos nëse do u tregoje se përfitimi i koncesionarit të Rinasit është 380 milionë euro.  Në një emision investigativ kolegët e Top Channel  zbuluan të vërteta tronditëse. E mbase jo aq çuditshëm asgjë nuk ndodhi. Askush nuk u vendos përpara përgjegjësisë. Asnjë investigim nuk filloi nga organet kompetente dhe gjithçka filloi të shuhet në treditëshin e famshëm që mban një lajm, e madje shumë pak jehonë pati edhe në masmedian shqiptare. E në cilin shtet ku jetojnë këta mërgimtarë shqiptarë do të guxonte të ndodhte një gjë e tillë?!

Gjasat që dikush të mbajë përgjegjësi janë kaq të vogla, aq sa edhe shpresat se së shpejti ndonjë linjë ajrore low cost do të mund të guxojë të shkelë Rinasin.

Kaq e neveritshme do duket çdo lloj propagande, tek gjithsecili “përdorues” i Rinasit, që shikon tek valon flamuri kinez ngjitur me hyrjen e tij. Madje edhe publikimet e shifrave për turizmin duken thjesht një nuancë që i shërbejnë pikërisht kësaj, aq më tepër kur thuhet se na qenkërkan mbi 200 mijë britanikë që na paskan vizituar Shqipërinë kur në të vëtet këta janë shqiptarë, e mbase edhe ministri i Turizmit Blendi Klosi e di këtë.  Vizita e tij në Panairin e Turizmit në Londër është thjesht një “tick” tek ato punërat e tij, sa për të thënë e ishte.

Çdokush e kupton se një turist nuk mund të vijë, kur vetëm bileta kthyese për në atdheun e shqiptarëve kushton sa një paketë njëjavore në Turqi apo në vende të tjera. Mbase duhet bërë një studim i thjeshtë, nga ata krejtësisht të logjikshmit. Sa do të ishte numri i turistëve nëse Aeroporti i Rinasit do të kishte çmimet e aeroporteve të Malit të Zi apo Maqedonisë? Sa do të ishin të ardhurat nga Turizmi, nëse kompanitë Low Cost do të guxonin të uleshin në Rinas? A do të mbetej turizmi i “kafazuar” në dy-tremuajshin e verës?

Deri kur Rinasi do të mbetet i paprekshëm dhe a do të japë kush llogari për 380 milionë euro që ka përfituar koncesionari? Të paktën, a mund të thotë dikush sa aeroporte të tjera do të ishin ndërtuar me me këto miliona euro? A duhet  dikush nga Këshilli i Ministrave, apo ministri i Turizmit e deri tek çdolloj zyrtari përgjegjës, të përgjigjej për “rrjepjen” në Rinas. Prokuroria?!…

Së paku do të gjejnë pak mëshirë,  (në pamundësi për t’u turpëruar) që të paktën të ulin dozën e ovacioneve propaganduese për sukseset e turizmit… ku Fatos Nano do të jetë stërharruar.

* Botuar në ‘The Albanian’

Feminicidi si rrënjë e dhunës

Nga Aurora Allushaj

Ofendimet, sharjet, talljet, ngacmimet, përgjimet, monitorimet monetare, vjedhjet e fotografive, shkatërrimi i objekteve personale, kërcënimet, shantazhet, aktivitet seksuale të padëshiruara, rrahjet, përdhunimet, vrasjet.

Këto janë vetëm disa nga format e dhunës që ushtrohen ndaj grave. Në Shqipëri, sipas INSTAT, një në tre gra nga mosha 16 deri në 70 vjeçe ka qenë, të paktën një herë viktimë e dhunës apo abuzimit dhe çdo vit më shumë se 20 gra kanë ngelur të vrara si pasojë e dhunës, shumica në duart e bashkëshortit, një ish-partneri ose të afërmi, ndërsa 56 % e grave nuk raportojnë incidentin. Këto të dhëna konfirmohen duke u bërë edhe më alarmante nga studime të INSTAT, UNICEF dhe PNUD, ku janë intervistuar 2290 gra të moshës 15 – 49 vjeç, nga të cilat 50.6 % pohuan se kishin përjetuar abuzim emocional, 39.1 % ankoheshin për frustrim dhe abuzim psikologjik. 31.2 % dhunë fizike dhe 12.7 % kanë përjetuar dhunë seksuale.

Këto të dhëna, tashmë shumë alarmante, për fat të keq nënvlerësohen dhe shpesh sindroma sociale e dhunës kundër grave konsumohet në hije dhe heshtje.

Një dramë sociale apo problem kulturor

Pavarësisht të qenit në qendër të debateve ndërkombëtare, në kronikat e rretheve dhuna ndaj grave mbetet një çështje e pazgjidhur, komplekse, një realitet ende i pashprehur tamam.

Shpesh është konsideruar si një fenomen publik që inkuinon më tepër vendet e pa industrializuara, ekonomikisht të dobëta ose me një profil të ulët kulturor, por dhuna kundër grave në manifestimet e saj të shumta fizike, psikologjike, ekonomike, seksuale, përfshin individë nga të gjitha sferat e jetës dhe nivelit të arsimit, veçanërisht në kontekstin e marrëdhënieve familjare .

Trashëgimia kulturore dhe rezistenca e rrënjosur thellë në shoqëri të ndryshme, përfshirë vendin tonë, kanë ngadalësuar një vetëdije që mund të shndërrohet në veprime konkrete politike dhe ligjore. Shumë kohë është keqkuptuar problemi, është përpjekur për ta shpërfillur atë, ta kufizojë në sferën private, duke ia atribuar episodet e manifestimit të agresionit si pasojë e devijimit mendor tek seksi mashkull, duke e konsideruar gruan si një objekt pasiv dhe paracaktuar pothuajse në rastin më të mirë, ose në më të keqin – duke fajësuar viktimat dhe duke zhvendosur përgjegjësinë nga ata që kryejnë dhunë, tek personat e prekur, viktimat.

Dhuna gjinore dhe të drejtat e njeriut

Duke gjykuar nga të dhënat, prej një kohë shumë të gjatë opinioni dhe institucionet ndërkombëtare i kushtojnë rëndësi të madhe dhunës ndaj grave.

Deklarata mbi Eliminimin e Dhunës ndaj Grave, e miratuar nga Kombet e Bashkuara në Vjenë në vitin 1993, përcakton si dhunë përkufizimin e mëposhtëm : ” çdo akt i dhunës me bazë gjinore , ose çfarë do dëmi , vuajtje fizike, seksuale ose psikologjike ndaj gratë, duke përfshirë edhe kërcënime për akte të tilla , detyrimin apo mohimin arbitrar të lirisë, të ndodhura në publik ose në jetën private . ”

Ky përkufizim ishte i nevojshëm për suksesin e fushatave për të mbajtur vëmendjen mbi ngjarjet serioze dhe të shumta që dëmtonin integritetin dhe dinjitetin e grave në botë, dhe për të nxitur aktivizimin e të gjitha shteteve në programet e monitorimit të shkeljes së të drejtave të grave. Në vitin 2011,Konventa e Stambollit, ka bë rë njohje të plotë të dhunës ndaj grave, duke përfshirë dhunën në familje si një shkelje të të drejtave njerëzore të grave.

Shqipëria: ligje të mira, zbatimi i pamjaftueshëm

Në qoftë se të drejtat që rrjedhin nga parimi i barazisë gjinore janë tregues thelbësore të zhvillimit politik, ekonomik dhe kulturor të një populli, vendi ynë në kontekstin historik të dhunës shumë kohë ka minimizuar dhe justifikuar dhunë n. Fjalë t ka të “drejt ” mbi gruan e tij, “vrasje nderi”,”martesë e kombinuar”, janë fjalë që fatkeqësisht vazhdojnë të “pasurojnë” fjalorin e përditshëm në Shqipëri.

Sot, ekzistojnë ligje dhe duket se janë adekuat, por duhet të kemi parasysh situatat e vazhdueshme të vështira që dokumentojnë mundësitë e mbrojtjes, promovimin, afirmimin e këtyre të drejtave, edhe pse ato janë të përcaktuara me ligj.

Stop femicidit, në rrënjët e dhunës

Termi feminicid i referohet të gjitha rasteve të vrasjeve në të cilën një grua është vrarë nga një burrë për arsye që lidhen me identitetin e saj gjinor.

Feminicidi, sipas Devoto-Oli është: “Çdo formë e dhunës sistematike kundër grave në emër të një superstrukture ideologjike të matricës patriarkale, në mënyrë që të përjetësohet vartësia dhe nënshtrimini”.

Shumë flitet rreth femicidit por pa pasur asnjë rezultat konkret. Në disa paketa ligjore të qeverive paraardhëse është folur dhe janë parashikuar masa të rrepta për ata që kryejnë dhunë. Ne mund të themi se kjo është diçka e qartë, në epokën në të cilën jetojmë, rritja e ndëshkimeve konsiderohet si ilaç çudibërës për të gjitha sëmundjet e botës. Është propozuar gjithashtu se gruaja që pëson dhunë nuk mund të tërheqë denoncimin e saj. Sigurisht duhet ende punë dhe nisma si fillim për ta studiuar dhe më pas parandaluar këtë fenomen që ka mbërthyer prej kohësh shoqërinë shqiptare.

*Shkrimi është botuar 5 vite më parë

Miratohen drejtuesit e përkohshëm të Prokurorive

KLP miratoi sot me 11 vota pro caktimin e përkohshëm të drejtuesve të prokurorive në Korçë, Gjirokastër dhe Prokurorisë së Krimeve të Rënda.

Konkretisht me 11 vota pro është miratuar caktimi si e përkohshme në pozicionin e prokurorit të Prokurorisë pranë Gjykatës së Apelit Korçë, të znj.Irena Çunoti, prokurore në Prokurorinë pranë Gjykatës së Shkallës së Parë Korçë.

Miratohet me 11 vota pro caktimin te përkohshëm në pozicionin e Drejtuesit të Prokurorisë pranë Gjykatës së Apelit Për Krimet e Rënda Tiranë, të z.Altin Dumani, prokuror në Prokurorinë pranë Gjykatës së Apelit Tiranë

Miratohet me 11 vota pro caktimi te përkohshëm në pozicionin e Drejtuesit të Prokurorisë pranë Gjykatës së Apelit Korçë, të znj.Rozeta Qirjaqi, prokuror në Prokurorinë pranë Gjykatës së Apelit Korçë.

Miratohet me 11 vota pro caktimin te përkohshëm në pozicionin e Drejtuesit të Prokurorisë pranë Gjykatës së Apelit Për Krimet e Rënda Tiranë, të z.Altin Dumani, prokuror në Prokurorinë pranë Gjykatës së Apelit Tiranë.

Miratohet me 11 vota pro caktimi te përkohshëm në pozicionin e Drejtuesit të Prokurorisë pranë Gjykatës së Apelit Korçë, të znj.Rozeta Qirjaqi, prokuror në Prokurorinë pranë Gjykatës së Apelit Korçë.

Miratohet me 11 vota pro caktimi te përkohshëm në pozicionin e Drejtuesit të  Prokurorisë pranë Gjykatës së Shkallës së Parë Gjirokastër, të z.Julian Çafka, prokuror në Prokurorinë pranë Gjykatës së Shkallës së Parë Gjirokastër.

 

Anti-KÇK’, njësi hetimi kundër mafias, krimit dhe terrorizmit

Paketa Anti-KÇK do të krijojë një njesi hetimi nën Policinë e Shtetit, nën varësinë e Drejtorit të Përgjithshëm të Policisë, e cila do të ndahet në dy drejtori: Drejtoria e Antiterrorit dhe Drejtoria e Krimit të Organizuar. Ato do të vendosën në një ndertesë speciale. Kjo njesi do të ketë ketë 12 drejtori rajonale të vendosura në 12 drejtoritë rajonale të policisë.

— Njesia do të hetojë çdo krim të parashikuar në kodin penal, nga vjedhja me armë, tek droga, grupi i strukturuar kriminal, vrasja, fallsifikimet, plagosja, rrëmbimi, prostitucioni, korrupsioni i çdo zyrtari publik. Ajo do të hetojë edhe individët përfitues të buxhetit të shtetit, koncesione, PPP, subvencione, etj.

— Struktura do të ketë të drejtën të kufizojë lirinë e individit brenda një territorti të caktuar. Ky urdhër do të vlerësohet nga prokuroria dhe jo nga gjykata.

— Policia do të ketë të drejtën të urdhërojë marrjen e pashaportës dhe çdo mjeti tjetër të udhëtimit. Ky urdhër i komunikohet prokurorit, i cili e dërgon në gjykatë brenda 48 orëve.

— Struktura dhe BKH kanë të drejtë të nisim hetim pasuror për individet që dyshojnë se niveli i jetesës nuk mbulohet nga të ardhurat. Pjesë e hetimit do të jenë bashkëshorti, fëmijët, bashkëjetuesi mbi 5 vjet, si dhe të gjithë personat e tjerë që kanë lidhje pasurie.

— Policia do të marrë informacion nga çdo institucion publik ose privat; do të marrë akses në kompanitë telefonike (përgjim), në kompanitë e internetit për zbulimin e përdoruesit të internetit, në regjistra elektronike të subjekte private dhe shtetërore. Të gjitha këto do të bëhen pa miratimin e prokurorit apo gjykatës. Çdo përgjim në vende publike, gjetja e individit përmes pajisjeve të veçanta, kontroll fizik i personave, kontrolli i vendeve publike, ose subjekteve shtetërore, vëzhgime sekrete të personave në vende të ndryshme do të kryhet vetem me miratimin e policisë vendore ose me nismën vetjake të oficerit të policisë, me gradën nënkomisar e lart.

— Policia mund të marrë çdo informacion privat si llogari bankare, gjendje civile, prona, aksione biznesi, çdo gjë e dhënë tjetër nga subjekete private ose shtetërore, pa leje të prokurorit apo gjykatës.

— Policia mund të sekuestrojë provat e mbledhura në varësi të urdhërit të Prokurorit. Provat e mbledhura prej tyre do të përdoren sipas vlerësimit të prokurorit

Kryemadhi reagim nga Amerika për ‘Astirin’: Banorët duhet të dëmshpërblehen

Kryetarja e Lëvizjes Socialiste për Integrim, Monika Kryemadhi, nga Shtetet e Bashkuara të Bashkuara ku ndodhet në një vizitë formale prej 3 ditësh, ka reaguar në lidhje me shembjen e ndërtesave tek ‘Astiri’ për projektin e Unazës së Re, që në orët e para të mëngjesit shënoi përplasje mes forcave të policisë dhe banorëve që kundërshtonin të lironin objektet.

Kryemadhi sulmon reformën në drejtësi duke thënë se gjithçka është mashtrim pasi sipas saj po mbrohet krimi dhe korrupsioni, ndërsa qytetarët po dhunohen. Kryetarja e LSI-së i bën një premtim banorëve duke duke i thënë se do të kompensohen për dëmet që sipas saj po u shkakton qeveria.

“Dhuna shtetërore e ushtruar sot në mëngjes me të gjithë barbarinë antinjerëzore e në tejkalim të plotë të kompetencave të ligjit ndaj banorëve të Unazës së Re, është dëshmia e radhës së pushtetit të Edi Ramës në ortakëri me krimin dhe korrupsionin, është prova e qartë se makineria qeverisëse është vënë në shërbim të klaneve kriminale, për interes të të cilave nuk kursen as dhunën ndaj qytetarëve, ndaj grave e fëmijëve të pa mbrojtur, ndaj të moshuarve dhe gjithë të tjerëve pa dallim.

Familja e Alvinit: “Na ndihmoni të sjellim djalin në shtëpi”

Alvini është vetëm 11 vjeç, Alvini është i plagosur e ka nevojë për mjekim urgjent, Alvini është i vetmuar, Alvini është i trembur, Alvini duhet të largohet sa më shpejt nga Siria.

Istitucionet kompetente shqipare janë në dijeni të kësaj situate dhe po punojnë për të mundësuar kthimin e tij në Shqipëri. Kemi besim të plotë tek puna që po bëjnë si për Alvinin, si për të gjithë qytetarët e tjerë shqiptarë që ndodhen aktualisht në Siri. Kemi besim dhe shpresë që nëse të gjithë bëjnë punën e tyre, Alvini do kthehet së shpejti.

Por jemi edhe të shqetësuar, sepse lufta në Siri po ashpërsohet dhe koha nuk premton. Në Al Hawl ndodhen plot 73.000 veta që jetojnë në një situatë të tmerrshme, e kjo na tremb. Nëse sot e bëjmë dhimbjen tonë publike, e bëjmë këtë vetëm për t’ju lutur kujtdo mund të na ndihmojë, që të na ndihmojë: duke punuar më shpejt, duke na dhënë informacione mbi gjendjen e Alvinit, duke na mbështetur qoftë edhe me një fjalë të mirë.

Sot lutemi e kërkojmë ndihmë. Nesër, larg qoftë i ndodh diçka Alvinit, do kërkojmë llogari.

Me respekt.

Afrim Berisha

*Shkrimi është botuar në portalin Albanianews

Çfarë humbim dhe përfitojmë nga hapja ose jo e negociatave me BE

Ish Ministri i Financave Arben Malaj në një intervistë për Gazetën “Si” thotë me bindje se Shqipëria është gati për t’iu çelur negociatat me BE-në dhe për të qenë pjesë e familjes së madhe europiane të cilës i përkasim.

Sipas tij mos çelja ose edhe çelja e negociatave ka kosto dhe përfitime indirekte në aspektin ekonomiko-financiar.

Profesor Malaj argumenton se “Marrëveshjet tona me BE janë asimetrike në fushën e tregtisë. BE hapi 100% tregjet e saj unike, ndërsa me Shqipërinë hapi në mënyrë graduale tregjet, duke mbrojtur për 10 vite bujqësinë dhe përkohsisht industritë e reja vendase. Ne këto kushte ne i kemi “paguar” kostot e hapjes dhe duhet të përfitojmë nga avancimi në procesin e integrimit për të pasur më shumë akses”.

Nga ana tjetër thotë ish Ministri i Financave, BE inspiron, por nuk garanton cilësinë e reformave tona shtetformuese dhe ekonomike. Prandaj sipas profesor Malajt, ne duhet të jemi korrekt duke kryer detyrat e shtëpisë në kohë.

Çfarë humbim në aspektin ekonomiko-financiar nëse nuk çelen sot negociatat e Shqipërisë me BE-në?

Kostot e dështimeve janë direkte dhe indirekte dhe jo vetëm ekonomike e financiare.
Nëqoftëse mbetemi tek kostot ekonomike e financiare – nuk ka kosto direkte sepse shkalla e mbështetjes nga BE nuk ndryshon nga ky vendim.

Por kostot indirekte janë të konsiderueshme duke filluar me humbjen e shpresës për perspektiven europiane, e cila pas këtij vendimi bëhet shumë më e largët se sa më parë.
Argumenti francez se nuk duhet të ketë anëtarësime të reja dhe avancim në hapat e ndërmjetme pa ndryshuar rregullat e zgjerimit te BE-së, ç’ka nënkupton aplikim të masave penalizuese deri në kthimin pas në hapat e mëparshme, dhe për më tepër kërkesa e Francës se nuk duhet të ketë zgjerime të ardhshme pa thelluar integrimin dhe pa e bërë më funksionale BE-në, në vetvete përpara anëtarësimeve të reja, është një koncept i gjerë dhe ndoshta shumë i gjatë.

Ky këndvështrim do ti rritë ndjesitë nacionaliste dhe euroskeptike dhe do ta bëjë më të largët integrimin e vendeve tona.

Kostot sociale që burojnë zhgënjimet, do të ushqejnë braktisjen e vendit. Kjo na varfëron nga mungesa e fuqisë punëtore çka dëmton rritjen ekonomike dhe nga plakja e shpejtë e popullësisë, nga rënia e lindjeve dhe rritja e braktisjes. Këto rrezikojne të mbeten kosto të rënda me efekte afatgjata.

Në aspektin financiar – mos avancimi në procesin e integrimit mund të rritë përkeqësimin e klasifikimit ndërkombëtar të ekonomisë shqiptare duke dëmtuar thithjen e investimeve të huaja direkte dhe duke rritur koston e financmit për sektorët privat në ekonomine tonë që huazojnë burime financimi nga tregjet e kapitaleve.

Po kështu edhe institucionet financiare ndërkombëtare dhe bankat apo agjensitë e eksporteve të investitorëve potencial në ekonominë tone, do të aplikojnë prime sigurimesh më të larta edhe për risqet politike për ata investitorë që synojnë tregun shqiptar, duke e bërë më të lartë koston e përgjithshme të investimeve të tyre dhe më të vogël shkallën e përfitimevete tyre, pra aftësia jonë konkuruese tenton të jetë më e vogël.

Një efekt negativ me impakt shumë dimensional është ndikimi i dështimeve politike. Kjo rrit agresivitetin ndërpartiak, ul tempin dhe cilësinë e reformave shtetformuese dhe reformave sektoriale. Pra ngërçi politik i ushqyer edhe nga dështimet në procesin e integrimit e mban gjallë ciklin negativ të krizës sonë politike, sociale dhe ekonomike.

Çfarë fitojme dhe çfarë kostosh do të kemi nëse na çelen negociatat me BE-në, po në aspektin ekonomiko-financiar?

Përfitimi më i madh është politik. Dy të mira konkrete do të kishim nëqoftëse bëhej hapja e negociatave, qoftë edhe me kushte.

E para do të ulej interesi për ta braktisur vendin, jo vetëm nga të rinjtë dhe e dyta, por më e rëndësishmja, do t’ju hiqej politikanëve tanë një nga “fushë-betejat” që të mos zihen përditë për dështimet për integrimin, por të angazhohen çdo orë në atë për të cilën janë mandatuar me votë dhe janë përgjegjës përballë çdo shqiptari, luftën kundër varfërisë, krimit të organizuar, korrupsionit dhe kapjes së shtetit.

Ky është edhe shqetësimi i gjithë dashamirësve edhe ndërkombëtarë që po i kërkojnë Macron të mos vrasë shpresën e popujve të Ballkanit, e cila ushqen braktisjen e vendit dhe venit përkushtimin për reformat e mirëqeverisjes, luftën kundër krimit të organizuar, korrupsionit dhe kapjes së shtetit.

A jemi gati ne në aspektin ekonomik të hedhim këtë hap?

Patjetër. Procesi i integrimit të vendeve të Ballkanit Perëndimor u bazua në një rrugë specifike që nisi me marrëveshjen e asocim-stabilizimit të çelur në janar 2003 në Tiranë në prani të Presidentit të Komsionit Europian Romano Prodi.

Marrëveshjet tona me BE janë asimetrike në fushën e tregtisë, BE hapi 100% tregjet e saj unike, ndërsa me Shqipërinë hapi në mënyrë graduale tregjet, duke mbrojtur për 10 vite bujqësinë dhe përkohsisht industritë e reja vendase. Ne këto kushte ne i kemi “paguar” kostot e hapjes dhe duhet të përfitojmë nga avancimi në procesin e integrimit për të pasur më shumë akses, jo vetëm në fondet rishpërndarëse të BE-së, ku bazuar në nivelin aktual të të ardhurave reale për frymë dhe nëpolitikat e kohezionit social, vendet e Ballkanit Perëndimor do të jenë përfitutes neto, por shumat e destinuara në raport me buxhetin e BE-së do të jenë të pandikueshme për vendet që janë kontribuese neto në buxhetin e BE-së.

Të mos harrojmë qe edhe aktualisht ne nuk arrijmë të thithim dhe të investojmë në ekonominë tonë reale, dhjetra milionë euro të BE-së, për shkak të shkallës së ulët të absorbimit dhe efikasitetit të përdorimit te tyre.
Presioni i integrimit në tregje më konkuruese do ta orientojë ekonominë tonë në përballje sfiduese ku ristrukturimi i saj konkurues është i vetmi opsion për të mos mbetur për herë, vendi më pak i zhvilluar dhe vendi më i varfër.

Çfarë duhet bërë në këtë drejtim?

Implementimi i sukseshëm i strategjive, reformave strukturore, projektet konkrete në sektorë dhe zona prioritare është domosdoshmëri kritike.

Pa e bërë funksional shtetin ligjor, pa konsoliduar kollonat shtetformuese të ndarjes, balancës dhe kontrollin e pushteteve, pa një administratë publike, moderne dhe pa një ambient biznesi konkurues dhe me sa më pak pengesa dhe kosto artificiale, brenda apo jashtë Europës së Bashkuar, ne rrezikohemi të jemi viktimë e të shkuarës dhe përherë të dështuar përballë të ardhmes europiane.

Shembujt e vendeve që kanë dështuar edhe pse kanë qenë pjesë e BE-së, janë jo të pakta dhe jo larg nesh, bile në partnerët tanë kryesorë dhe ku jetojnë komunitete të mëdha të shqiptarëve.

*Botuar në gazetën Si.

Rama dhe Cakaj në konferencë të jashtëzakonshme

Kryeministri Edi Rama dhe ministri i Jashtëm në detyrë Gent Cakaj do të dalin në një konferencë për shtyp në orën 17:00.

Mësohet se në konferencën e përbashkët, Rama do të japë vendimin zyrtar të BE-së për hapjen e negociatave të Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut.

Nga ana tjetër kryeministri i Maqedonisë së Veriut Zoran Zaev ka dhënë dorëheqjen, bëjnë të ditur burime diplomatike për median italiane “Ansa.it”.

Ndërsa Komisioneri i BE-së për Zgjerim Johannes Hahn shprehu zhgënjimin e tij, teksa deklaronte se vendet e BE-së nuk arritën në një marrëveshje për hapjen e negociatave në të dy vendet.

Përgjigja e BE-së Zaev jep dorëheqjen

Kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Zoran Zaev, ka dhënë dorëheqjen.

Lajmin e bën të ditur agjencia italiane e lajmeve Ansa.

Dorëheqja vjen pasi vendet anëtare të BE-së nuk arritën marrëveshje për nisjen e negociatave të anëtarësimit me Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërisë.

Nga Shkupi ende nuk ka konfirmim zyrtar, por po shqyrtohen të gjitha opsionet.